Elke minuut telt: ken jij de signalen van een beroerte?
Een beroerte treft in België elke dag een zestigtal mensen. Het is wereldwijd de op één na belangrijkste doodsoorzaak en de voornaamste oorzaak van blijvende handicap bij volwassenen. Snel ingrijpen is dan ook cruciaal, maar dan moet je de signalen wel herkennen.
Wat is een beroerte precies?
Bij een beroerte krijgt een deel van de hersenen onvoldoende bloed. In de meeste gevallen, zo'n 80 tot 85 procent, zit er een bloedprop in een bloedvat. In de overige gevallen barst er een bloedvat, wat een hersenbloeding veroorzaakt. Bij een ischemische beroerte gaan per minuut dat er geen behandeling is naar schatting bijna twee miljoen hersencellen verloren. Hoe sneller er geholpen wordt, hoe groter de kans op herstel en hoe kleiner de blijvende schade.
Hoe herken je een beroerte? Gebruik de FAST-test.
De FAST-test helpt je snel de belangrijkste signalen te herkennen:
Face - Gezicht: vraag de persoon te glimlachen. Hangt één mondhoek naar beneden of is het gezicht scheef? Dat is een alarmsignaal. Er kunnen ook visuele stoornissen optreden, zoals dubbelzien of verlies van zicht in één oog. Een plotse hevige hoofdpijn kan eveneens wijzen op een beroerte.
Arms - Armen: vraag de persoon beide armen omhoog te steken. Valt één arm terug of lukt het niet om ze even hoog te houden? Er kan ook zwakte, verlamming of gevoelloosheid optreden in een arm, een been of aan één kant van het lichaam. Lopen wordt dan moeizaam of wankel.
Speech - Spraak: stel een eenvoudige vraag of vraag een zin te herhalen. Heeft de persoon moeite met spreken, woorden vinden of begrijpen wat er gezegd wordt? Is de spraak verward of onduidelijk?
Time - Tijd: verschijnt één of meer van deze tekenen, bel dan onmiddellijk 112. Laat de persoon rustig liggen en geef niets te eten of te drinken terwijl je wacht op hulp.
Andere mogelijke signalen
Naast de FAST-tekenen kunnen ook andere klachten op een beroerte wijzen: plotse duizeligheid of evenwichtsverlies, coördinatieproblemen, plotse gevoelloosheid in een lichaamsdeel, moeite met slikken, verwardheid of geheugenverlies, en een plotse, hevige hoofdpijn zonder duidelijke oorzaak.
Beroertes komen vaker voor bij mensen boven de zestig, maar ze kunnen op elke leeftijd optreden. Ongeveer 10 tot 15 procent van de gevallen treft mensen jonger dan vijftig jaar.
Ook als de symptomen verdwijnen: bel toch 112
Soms lossen de klachten snel vanzelf op. Dat lijkt geruststellend, maar het is het niet. Dit kan wijzen op een TIA, een transiënte ischemische aanval of ook wel een mini-beroerte genoemd waarbij de bloedprop spontaan oplost. Na een TIA is het risico op een echte beroerte in de uren en dagen erna bijzonder groot. Behandel het dus altijd als een noodsituatie en bel onmiddellijk 112, ook al voelt de persoon zich al beter.