Diabetes komt steeds vaker voor! Maar diabetes hoeft je leven niet te bepalen. Met de juiste begeleiding, een gezonde levensstijl en een goede opvolging kan je je diabetes beheren en actief werken aan je gezondheid.
Hoe vroeger je erbij bent, hoe beter!
Naar schatting heeft één op de tien Belgen diabetes. Toch weet meer dan één op de drie mensen met diabetes niet dat ze de aandoening hebben. Veel mensen denken dat diabetes alleen voorkomt bij ouderen of mensen met overgewicht, maar dat klopt niet. Diabetes kan iedereen treffen en komt steeds vaker voor bij verschillende bevolkingsgroepen.
Omdat diabetes zich vaak in stilte ontwikkelt, is het belangrijk om alert te zijn voor mogelijke signalen en tijdig in gesprek te gaan met je huisarts. Hoe vroeger diabetes wordt ontdekt, hoe beter de aandoening onder controle kan worden gehouden.
Wat is diabetes?
Diabetes is een chronische aandoening waarbij er te veel suiker in het bloed aanwezig is. Dit gebeurt omdat het lichaam onvoldoende insuline aanmaakt of omdat het lichaam insuline niet meer goed gebruikt. Insuline is een hormoon dat ervoor zorgt dat suiker uit het bloed wordt opgenomen in de lichaamscellen.
Wanneer diabetes niet behandeld wordt, kan dit op termijn leiden tot gezondheidsproblemen zoals hart- en vaatziekten, nierproblemen of oogschade. Daarom zijn een tijdige diagnose en een goede opvolging zo belangrijk.
Diabetes type 1: wanneer het lichaam geen insuline meer maakt
Bij diabetes type 1 valt het eigen immuunsysteem de insuline producerende cellen in de alvleesklier aan, waardoor die stopt met het produceren van insuline. Deze vorm van diabetes komt vooral voor bij kinderen en jongvolwassenen, maar kan op elke leeftijd ontstaan.
Mogelijke signalen zijn:
- veel dorst hebben;
- vaak moeten plassen;
- extreme vermoeidheid;
- onverklaarbaar gewichtsverlies.
Mensen met diabetes type 1 hebben levenslang insuline nodig. Daarnaast spelen gezonde voeding, voldoende beweging en een goede opvolging van de bloedsuiker een belangrijke rol. Momenteel bestaat er geen manier om diabetes type 1 te voorkomen, maar een vroege diagnose kan wel helpen om complicaties te beperken.
Diabetes type 2: de meest voorkomende vorm
Ongeveer negentig procent van de mensen met diabetes heeft diabetes type 2. Hierbij reageert het lichaam minder goed op insuline, waardoor suiker zich opstapelt in het bloed.
Diabetes type 2 ontwikkelt zich vaak geleidelijk en geeft niet altijd meteen klachten. Mogelijke signalen zijn:
- vermoeidheid;
- wazig zicht;
- veel dorst;
- wondjes die traag genezen;
- een verminderd gevoel in de voeten.
Omdat de symptomen vaak subtiel zijn, wordt de aandoening regelmatig pas ontdekt tijdens een bloedonderzoek of wanneer er al complicaties optreden.
Er bestaan ook andere vormen van diabetes, zoals zwangerschapsdiabetes of zeldzamere secundaire diabetes.
Een gezonde levensstijl maakt een verschil
Hoewel niet alle vormen van diabetes te voorkomen zijn, kan je het risico op diabetes type 2 wel aanzienlijk verkleinen door gezonde gewoonten aan te nemen.
Kies voor evenwichtige voeding
Een gezond voedingspatroon met veel groenten, fruit, peulvruchten en volkorenproducten helpt je bloedsuiker stabiel te houden. Beperk toegevoegde suikers en kies vaker voor gezonde vetten zoals noten, plantaardige oliën en vette vis. Drink daarnaast voldoende water - de algemene richtlijn is ongeveer 1,5 liter per dag.
Blijf voldoende bewegen
Door regelmatig te bewegen, gaat je lichaam beter om met insuline. Probeer langdurig stilzitten te vermijden en bouw beweging in je dagelijkse routine in. Elke stap telt.
Zorg voor een gezonde levensstijl
Niet roken, voldoende slapen en een gezond gewicht behouden dragen allemaal bij aan een lager risico op diabetes en andere gezondheidsproblemen.
Elke patiënt is uniek
Geen twee mensen met diabetes zijn hetzelfde. Daarom wordt de zorg afgestemd op jouw persoonlijke situatie, het stadium van de ziekte en het type diabetes. Dankzij de verschillende vormen van begeleiding krijg je ondersteuning die aansluit bij jouw noden. Bovendien worden verschillende vormen van diabeteszorg en begeleiding terugbetaald.
Regelmatige medische opvolging helpt om de behandeling aan te passen wanneer nodig, complicaties te voorkomen en je levenskwaliteit te behouden. Bespreek daarom samen met je huisarts welke begeleiding voor jou het meest geschikt is.
Het opstarttraject voor diabetes type 2
Ben je recent gediagnosticeerd met diabetes type 2? Dan helpt het opstarttraject diabetes type 2 je om vanaf het begin grip te krijgen op je aandoening. Het traject is afgestemd op jouw situatie en behoeften.
Via het opstarttraject krijg je begeleiding van je huisarts en, indien nodig, van andere zorgverleners zoals een diëtist of podoloog. Je kan er ook terecht voor diabeteseducatie en andere vormen van begeleiding die je helpen om je diabetes beter te begrijpen en beter onder controle te houden.
Binnen het opstarttraject worden bepaalde verstrekkingen volledig terugbetaald volgens de officiële tarieven. Opgelet! Het officiële honorarium wordt volledig terugbetaald maar als een niet-geconventioneerde zorgverlener supplementen aanrekent zal je deze wel zelf moeten betalen.
Als patiënt met een opstarttraject diabetes type 2 heb je recht op terugbetaling van diabeteseducatie, diëtetiek en podologie als je een verhoogd risico hebt op voetproblemen en een jaarlijks mondonderzoek.
Deze terugbetalingen moeten ervoor zorgen dat je als patiënt gemakkelijker en sneller een behandeling kan volgen.
Alle info over het opstarttraject vind je op https://www.diabetesbeheren.be/
Zorgtraject diabetes type 2
Naast het opstarttraject bestaat er ook het zorgtraject diabetes type 2, een afzonderlijk traject voor patiënten met een meer uitgesproken vorm van de ziekte. Vóór de aanvang van zo'n zorgtraject kan jouw huisarts voorstellen om een programma 'educatie en zelfzorg diabetes type 2' op te starten. De huisarts schrijft het voor maar de educatie zelf wordt gegeven door een diabeteseducator. Dit kan een verpleegkundige, kinesist, podoloog of diëtist zijn. Bij het zorgtraject geniet je eveneens van een terugbetaling van de diabeteseducatie, diëtetiek en podologie en een jaarlijks mondonderzoek. Ook het honorarium van consultaties bij de artsen van je zorgtraject wordt volledig terugbetaald. Voor huisbezoeken en eventuele supplementen gelden andere regels. Jouw zelfzorgmateriaal kan je iedere zes maanden gratis (gratis met een geldig zorgtraject) afhalen. Het pakket bestaat uit 150 teststrips en 100 lancetten. Elke drie jaar kan je bloedglucosemeter vernieuwd worden.
Begeleidingsprogramma’s
Voor kinderen, adolescenten en volwassenen met diabetes type 1 of diabetes type 2 in combinatie met meerdere insuline-injecties per dag zijn er ook begeleidingsprogramma’s die aangeboden worden in een gespecialiseerd centrum. Via zo’n programma leer je om te gaan met jouw ziekte. Er zijn ook specifieke begeleidingsprogramma’s voor bv. diabetespatiënten met voetwonden, of een draagbare insulinepomp enz.
Wacht niet tot je klachten hebt! Het is belangrijk om preventieve controles niet uit te stellen. Heb je vragen of herken je bepaalde symptomen? Aarzel dan niet om ze te bespreken met je huisarts.
Lees meer over diabetes terugbetalingen op https://www.diabetesbeheren.be/
Lees meer over de terugbetaling bij een opstarttraject diabetes type 2 op de website van het Riziv