Stoppen met drinken | Neutraal Ziekenfonds Vlaanderen

Stoppen met drinken

Alcohol drinken is algemeen aanvaard in onze maatschappij. Een pint op café, een glas wijn op restaurant en een aperitief thuis.
Hoe werkt alcohol eigenlijk en waarom is het niet gezond om te veel te drinken? En hoeveel is dan ‘te veel’? Wat de ene te veel vindt, is voor de andere doodnormaal.
Hier vind je info over hoeveel alcohol je mag drinken als je de negatieve gevolgen of de risico’s wil voorkomen of verminderen. Tips om te minderen of te stoppen worden meegegeven en je kan lezen waar je terecht kan voor hulp en advies.


Wat doet alchohol met je?

Afhankelijk van hoeveel men drinkt:
Alcohol heeft een verdovend effect op de hersenen. Wanneer iemand alcohol drinkt, raken eerst de hersendelen verdooft die het gedrag en de gevoelens controleren. Zo komt het dat een kleine hoeveelheid alcohol zorgt voor een stoutmoediger, actief gevoel. Al kan men ook agressief worden, of zorgeloos, rustig, slaperig, ontspannen, onverschillig, …
Bij een grotere hoeveelheid alcohol vermindert het reactievermogen. Men hoort en ziet minder scherp, maar het zelfvertrouwen neemt misleidend toe en kan omslaan in roekeloosheid. Hierdoor ontstaan soms gevaarlijke situaties, bijvoorbeeld in het verkeer.
Nog meer alcohol vermindert de controle over de bewegingen en het coördinatievermogen. Lopen wordt wankelen, praten wordt lallen. Vaak kan men zich later helemaal niet meer herinneren wat er allemaal gezegd of gebeurd is, een fenomeen dat ‘black out’ wordt genoemd. Nog meer alcohol kan leiden tot coma, hartstilstand of zelfs tot de dood.

Verschillend van persoon tot persoon:
De effecten van alcohol worden mee bepaald door iemands geslacht en lichaamsgewicht. Ook stress, vermoeidheid en omstandigheden zoals hoe snel men drinkt en of men iets gegeten heeft, bepalen de effecten. Of je alleen drinkt of in groep en welke je gemoedstoestand is, bepalen ook mee de risico’s van alcohol.


Hoeveel is te veel?

Om te kunnen inschatten of alcoholgebruik aanvaardbaar is en de kans op problemen te verkleinen, bestaan er richtlijnen. Die regels zijn echter niet voor iedereen hetzelfde. Ze verschillen bijvoorbeeld voor volwassenen en minderjarigen en voor mannen en vrouwen. Merk wel: dit soort richtlijnen houdt geen rekening met de persoonlijke situatie.

Leeftijd/GeslachtAantal glazen per week manAantal glazen per week vrouwMax. per keer manMax. per keer vrouwAlcoholvrije dagen manAlcoholvrije dagen vrouw
- 16 jarigen000077
16 tot 18 jarigen21 of 2225 tot 75 tot 7
Volwassenen21145322

Vrouwen versus mannen: Een vrouwenlichaam bevat een hoger vetgehalte, minder spieren en dus minder lichaamsvocht vergeleken met een mannenlichaam. Alcohol wordt bij vrouwen daarom minder verdund. Bovendien wordt alcohol bij vrouwen minder goed afgebroken in de lever. Zo komt er meer alcohol in het bloed terecht en raken vrouwen gemiddeld sneller dronken dan mannen.
Ook als je je aan deze norm houdt, is alcohol drinken niet zonder risico. Wil je weten hoe riskant jouw drinkgewoonten zijn, doe de zelftest op de druglijn


Wanneer drink je best niet/minder?

NIET

  • Als je zwanger bent of wil worden, zelfs niet een beetje
  • Als je borstvoeding geeft
  • Wanneer je moet rijden
  • Tijdens het werk of als je een machine moet bedienen

MINDER

  • Als je ouder bent dan 65
  • Als iemand in je familie een alcoholprobleem heeft
  • Als je lijdt aan een alcohol gerelateerde ziekte
  • Als je je niet goed voelt in je vel of in je hoofd
  • Als je medicatie neemt, vraag dan advies aan je arts of apotheker

Risico's op korte termijn

Wie alcohol drinkt, kan de dag nadien last hebben van een ‘kater’.
Een andere fenomeen is de ‘black-out’, waarbij men in dronken toestand nog bij bewustzijn is, maar zich achteraf niets meer kan herinneren.
Alcohol verhoogt misschien wel de zin om te vrijen, maar het vermindert de seksuele prestaties en kan op den duur potentieproblemen veroorzaken.
Wie dronken is, kan moeilijk risico’s inschatten. In het verkeer, maar ook op het werk en tijdens de vrije tijd kan het aanleiding geven tot ongevallen, verkeerde beslissingen, … Alcohol kan roekeloosheid en agressie uitlokken en leiden tot waaghalzerij, vechtpartijen, maar ook tot opdringerigheid of ongewenste seksuele intimiteiten.


Risico's op lange termijn

Alcoholmisbruik tast op lange termijn het ganse lichaam aan. Het best gekend is de beschadiging van de lever (ontsteking, vetopstapeling, cirose), de pancreas en de hersenen. Grote hoeveelheden alcohol beschadigen naast de hersenen ook het zenuwstelstel.
Te veel alcohol is slecht voor het hart. Het verhoogt de bloeddruk waardoor de kans op problemen met hart- en bloedvaten of een hartaanval toeneemt. Het kan ook voor een te hoge slechte cholesterol zorgen.
Er is een verband tussen alcoholmisbruik en diverse vormen van kanker (mond, keel, slokdarm, lever, dikke darm, borst).
Alcoholmisbruik veroorzaakt ook geheugenstoornissen, soms gelijkend op vroegtijdige dementie. Een voorbeeld hiervan is het syndroom van Korsakov, waarbij men nog moeilijk nieuwe informatie kan onthouden, niet meer weet waar men is of welke dag het is, enz.
Langdurig te veel alcohol drinken, kan ook leiden tot angst- en paniekaanvallen, depressies, geen plannen meer maken of uitvoeren, enz.
Langdurig en overmatig alcoholgebruik speelt een hoofdrol in veel probleemsituaties: gezins- en relatieproblemen, school- en arbeidsprestaties, financiële en juridische problemen, sociaal isolement.


Verslaving en ontwenning

Bij alcoholmisbruik ontstaan zowel lichamelijke en geestelijke verslaving als tolerantie.

  • Lichamelijke afhankelijkheid houdt in dat het lichaam een bepaalde dosis alcohol nodig heeft. Om nog effect te hebben, heeft men steeds meer alcohol nodig. Dit noemt men ook tolerantie.
  • Geestelijke afhankelijkheid houdt in dat men het gevoel heeft niet meer te kunnen functioneren zonder alcohol.

Omdat alcohol lichamelijk verslavend is, kan na een periode van veel alcohol drinken, plots stoppen of sterk verminderen gepaard gaan met ontwenningsverschijnselen zoals beven, zweten, zenuwachtigheid, onrust, angst, braken en slapeloosheid. Hierbij kunnen levensgevaarlijke situaties ontstaan: een aanval van epilepsie of een delirium tremens. Ontwennen gebeurt daarom best onder doktersbegeleiding. Ook om de geestelijke drang om te drinken te blijven beheersen, kan je hulp vragen.
De DrugLijn kan je daarbij helpen. Op deze site vind je ook advies en meer info over de risico’s van alcohol en hoe je kan minderen of stoppen.


Fabels over alcohol

Een glas bruin bier is goed voor de borstvoeding
Dit klopt niet. Alcohol komt via de moedermelk bij de baby terecht en dit is slecht voor de ontwikkeling van de baby. Bovendien kan die slaperig worden van alcohol en daardoor minder zin hebben om te drinken.

Alcohol is een goede slaapmuts
Alcohol kan helpen om sneller in te slapen. Maar hoe meer je drinkt, hoe minder diep je slaapt en hoe sneller je terug wakker wordt. Wie veel drinkt, kan slaapproblemen krijgen.

Alcohol maakt gelukkig
Ook om depressieve gevoelens minder hard te voelen, is alcohol niet geschikt. In het begin lijkt alcohol de donkere gevoelens af te zwakken, maar al gauw verandert dit en gaat alcohol de depressieve gevoelens versterken en zelfs veroorzaken.


Enkele tips

  • Drink enkel als je je fit voelt in je vel en in je hoofd
  • Om je dorst te lessen, drink je beter water. Alcohol is een slechte dorstlesser, want het zorgt ervoor dat je vaker moet plassen en dus vocht verliest.
  • Drink niet op een lege maag. Eten heeft geen invloed op de hoeveelheid alcohol die in je bloed terecht komt, maar zorgt voor een tragere opname. Waag je niet in het verkeer als je gedronken hebt. Kies een Bob of zoek alternatief vervoer.
  • In gezelschap? Bepaal vooraf hoeveel je wil drinken en hou je aan dat besluit. Drink na elk glas alcohol een glas water of frisdrank. Zo verlaag je ook je drinktempo en krijg je maar half zoveel alcohol binnen.
  • Drink niet gewoon omdat er weer een rondje wordt gegeven. Zeg af en toe eens neen, of bestel een drankje zonder alcohol.
  • Niet combineren. Combineer alcohol nooit met illegale drugs en kijk uit met de combinatie van alcohol en medicatie.

Meer info, hulp of advies?

Wil je minder drinken? Of er helemaal mee stoppen? Hier vind je bij wie je terecht kan voor meer info, hulp of advies.

Artsen en hulpverleners: Je huisarts of andere hulpverleners (psychiaters, psychologen, maatschappelijk werkers, psychotherapeuten) kunnen helpen wanneer je minder wil drinken of wil stoppen met drinken.

Centrum voor Algemeen Welzijnswerk (CAW): Wil je geholpen worden in een gespecialiseerd centrum of heb je nood aan een tijdelijke opname? Dan kan je bij de 27 CAW’s in Vlaanderen en Brussel terecht met je vraag. Voor meer info kan je terecht op caw.be

Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG): Er zijn in Vlaanderen 20 CGG’s erkend door het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. Een CGG biedt hulpverlening aan mensen met ernstige psychische problemen of een probleem dat het risico in zich draagt om chronisch te worden. Mensen gaan normaal gezien pas naar een CGG als men ernaar wordt doorverwezen door bijvoorbeeld een huisarts. Een CGG kan ook specifieke vormen van zorg aanbieden (bv. alcoholpreventie). Meer info.

Telefonische hulpverlening en chat: Soms is het gemakkelijker om over je problemen te praten met een onbekende. Bij een aantal organisaties kan je terecht voor een telefonisch gesprek of een online chat. In alle anonimiteit kan je dan praten met iemand. Je hoeft je niet bekend te maken en niemand komt te weten dat je een gesprek had.

Bij De DrugLijn kan je terecht met al je vragen over drank, drugs, pillen en gokken. Voor informatie, een eerste advies of voor adressen voor hulp en preventie. Anoniem, objectief en zonder te oordelen of veroordelen. Bel 078/15 10 20 of stel je vraag via mail, Skype of chat op druglijn.be.

Je kan ook terecht op alcoholhulp.be: Dit zelfhulpprogramma helpt je zelfstandig en anoniem alcoholproblemen aan te pakken. Je kan ook begeleiding krijgen door een professionele hulpverlener.
Zelfhulpgroepen en lotgenotencontact: In Vlaanderen zijn 1250 zelfhulpgroepen actief. Ze verschillen naar problematiek, werkingsterrein en organisatiestructuur. Maar allemaal verenigen ze mensen met een gemeenschappelijk probleem om samen ‘beter’ te worden. Op de website van Trefpunt Zelfhulp vzw vind je een lijst van alle zelfhulpgroepen in Vlaanderen.

Anonieme Alcoholisten (AA): Het hoofddoel is nuchter te blijven en andere alcoholisten helpen nuchterheid te bereiken. AA heeft een programma van totale alcoholonthouding. De leden vermijden om het eerste glas te nemen, dag na dag. De nuchterheid wordt bewaard door ervaring, kracht en hoop te delen op de groepsbijeenkomsten en door middel van de aangeraden 'twaalf stappen voor herstel van alcoholisme'. AA functioneert via plaatselijke en regionale afdelingen die allen op zeer regelmatige tijdstippen bijeenkomsten organiseren. Dit zijn zowel groepsvergaderingen (enkel voor de AA-leden) als open vergaderingen (voor iedereen toegankelijk). aavlaanderen.org